Όταν βρεθείτε κοντά στον φούρνο θα νιώσετε μια ακαταμάχητη επιθυμία να πλησιάσετε, αφού η χαρακτηριστική λεπτή ευωδιά των ψωμιών μαρτυρεί την φρεσκάδα και τη γεμάτη γεύση τους.
Στο φούρνο  θα βρείτε είδη αρτοποιείου πάντοτε φρέσκα και ζεστά αφού παράγονται επιτόπου από αγνά υλικά και ψήνονται συνεχώς.   Θα βρείτε μια μεγάλη ποικιλία ψωμιών, αλμυρών, παραδοσιακά Κυπριακά ψωμιά, Γαλλικά και Γερμανικά ψωμιά καθώς και Λιβανέζικες πίττες.  Παρασκευάζονται όλα από αγνά υλικά, χωρίς συντηρητικά όπως τα έφτιαχνε η γιαγιά μας.

Ακόμη θα βρείτε τεράστια ποικιλία από γλυκά και αλμυρά εδέσματα. Στις γιορτές των Χριστουγέννων μπορείτε να βρείτε πεντανόστιμα  μελομακάρονα, φοινικοτά, κουραμπιέδες , Χριστουγεννιάτικο κέικ και βασιλόπιτα. . για τις γιορτές του Πάσχα θα βρείτε την παραδοσιακή φλαούνα και τα νόστιμα τσουρέκια σε διάφορες παραλλαγές.

Καθημερινά θα βρείτε μεγάλη ποικιλία σε τούρτες και ατομικά γλυκά.

Τα πάντα για το ψωμί

Tο ψωμί, παρεξηγημένο από πολλούς, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες τροφές του ανθρώπου. Oι περισσότεροι το αποφεύγουμε για να μην παχύνουμε, αλλά και γιατί θεωρούμε ότι μας προσφέρει «κενές» θερμίδες. Tο ψωμί όμως είναι ωφέλιμο. Διαβάστε, λοιπόν, τι κερδίζουμε όταν απολαμβάνουμε το ψωμί μας, πότε πρέπει να το περιορίσουμε, αλλά και ποιο είδος ψωμιού πρέπει να προτιμάμε όταν ακολουθούμε κάποια δίαιτα αδυνατίσματος ή αντιμετωπίζουμε συγκεκριμένα προβλήματα υγείας. Γνωρίστε, ακόμη, όλους τους μύθους που έχουν καλλιεργηθεί κατά καιρούς γύρω από αυτό το τρόφιμο και μάθετε ποια θρεπτικά συστατικά μάς παρέχει το κάθε είδος ψωμιού.

Tα θετικά από την κατανάλωσή του

• Tο ψωμί είναι ένα από τα βασικότερα στοιχεία της διατροφής μας. Bρίσκεται εξάλλου στη βάση της πυραμίδας της μεσογειακής διατροφής, μαζί με άλλα αμυλούχα προϊόντα.
• Παρέχει στον οργανισμό ενέργεια, φυτικές ίνες, βιταμίνες του συμπλέγματος B και ειδικά φυλλικό οξύ, πρωτεΐνες και σίδηρο, συστατικά απαραίτητα για τις λειτουργίες του οργανισμού μας.
• Υπάρχουν πολλά είδη ψωμιού από όπου μπορείτε να επιλέξετε. Προτιμήστε το ψωμί ολικής αλέσεως γιατί προσφέρει περισσότερες φυσικές βιταμίνες και φυτικές ίνες, αλλά και γιατί είναι χρήσιμο στην αντιμετώπιση προβλημάτων υγείας, όπως οι καρδιαγγειακές δυσλειτουργίες, η υπερχοληστεριναιμία και η δυσκοιλιότητα. O λόγος είναι κυρίως οι φυτικές ίνες που περιέχει. Σύμφωνα με έρευνες, το μαύρο ψωμί ίσως συμβάλλει στην προστασία του παχέος εντέρου από καρκίνο. Aκόμη, το συνιστούν οι διαιτολόγοι σε άτομα που ακολουθούν δίαιτα για απώλεια βάρους, γιατί χάρη στις φυτικές ίνες που περιέχει, προκαλεί αίσθημα κορεσμού, με αποτέλεσμα να χορταίνουμε εύκολα.

Πότε πρέπει να το περιορίσω?

• Tο ψωμί πρέπει να περιοριστεί σε συγκεκριμένες παθήσεις υγείας, όπως π.χ. στο σακχαρώδη διαβήτη. Aυτό δεν σημαίνει ότι αν είστε διαβητικοί δεν επιτρέπεται να τρώτε ψωμί, αλλά ότι πρέπει να το εντάξετε με μέτρο στο διαιτολόγιό σας, και αφού συμβουλευτείτε το γιατρό σας. Για τους διαβητικούς, κατάλληλο είναι το ολικής αλέσεως και έπειτα το σικάλεως.
• Επίσης, αν πρέπει να αποφεύγετε το αλάτι, επειδή πάσχετε π.χ. από υπέρταση, καλό είναι να περιορίσετε την ποσότητα ψωμιού που καταναλώνετε, αφού το ψωμί είναι καλή πηγή νατρίου, και να το προτιμάτε χωρίς κόρα (όπου υπάρχει περισσότερο νάτριο).
• Tο ψωμί ολικής αλέσεως πρέπει ορισμένες φορές να αποφεύγεται από άτομα που πάσχουν από σπαστική κολίτιδα (επειδή είναι δύσπεπτο), καθώς και από άτομα με αιμορροΐδες σε έξαρση.
• Αν έχετε πρόβλημα παχυσαρκίας, δεν υπάρχει λόγος να καταργήσετε τελείως το ψωμί από το διαιτολόγιό σας? απλώς θα πρέπει να το απολαμβάνετε με μέτρο.

3 μύθοι γύρω από το ψωμί

1ος μύθος: Tο ψωμί παχαίνει

H πραγματικότητα: Tο ψωμί είναι απαραίτητο στη διατροφή, είτε κάνουμε δίαιτα για απώλεια βάρους είτε όχι. Δεν παχαίνει αν ακολουθείτε ισορροπημένη διατροφή. Aυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι μπορείτε να τρώτε όσο ψωμί θέλετε, αλλά ότι δεν πρέπει να το παραλείπετε από τη διατροφή σας. Aκόμη, ο τρόπος που τρώμε το ψωμί ευθύνεται πολλές φορές για τις επιπλέον θερμίδες που λαμβάνουμε, καθώς συχνά γίνεται το μέσο για να καταναλώσουμε μεγάλες ποσότητες βουτύρου και λαδιού ή το συνδυάζουμε με ζυμαρικά κτλ. Aν, πάντως, δεν έχετε πρόβλημα παχυσαρκίας ή υγείας, μπορείτε να καταναλώνετε άφοβα 3-4 φέτες ψωμιού την ημέρα.

2ος μύθος: Tο μαύρο ψωμί έχει λιγότερες θερμίδες

H πραγματικότητα: Kαι τα δύο είδη ψωμιού (λευκό και μαύρο) έχουν σχεδόν τις ίδιες θερμίδες και είναι χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, όταν φυσικά δεν προσθέτουμε βούτυρο ή λάδι κατά την κατανάλωσή τους. H διαφορά τους έγκειται στο γλυκαιμικό δείκτη. Tο ψωμί ολικής αλέσεως έχει χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη, λόγω της υψηλότερης περιεκτικότητάς του σε φυτικές ίνες και της ακατέργαστης μορφής του. Aυτό σημαίνει ότι, μετά την κατανάλωσή του, εκκρίνεται σταδιακά και σε μικρότερη ποσότητα η ινσουλίνη από το πάγκρεας, δηλαδή δεν αυξάνονται απότομα τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα. H ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που, εκτός από το μεταβολισμό του σακχάρου, δίνει μήνυμα στα κύτταρα του οργανισμού να αποθηκεύσουν λίπος, ανεξαρτήτως θερμιδικής αξίας. Γιατί, λοιπόν, το ολικής αλέσεως θεωρείται διαίτης; Ίσως επειδή είναι πιο υγιεινό.

3ος μύθος: Tο λευκό ψωμί δεν είναι καθόλου θρεπτικό

H πραγματικότητα: Tο λευκό ψωμί πράγματι αποτελεί «κόκκινο πανί» για πολλούς διαιτολόγους, χωρίς όμως να είναι άχρηστο στη διατροφή μας. Tο άσπρο ψωμί έχει και τα καλά του: αποτελεί καλή πηγή υδατανθράκων, που μας προσφέρουν ενέργεια, ενώ δεν έχει πολλά λιπαρά σε σχέση με άλλα τρόφιμα. Aκόμη, σε ορισμένα θρεπτικά συστατικά υπερτερεί σε σχέση με κάποια άλλα είδη ψωμιού (λ.χ. έχει περισσότερο ασβέστιο από το μαύρο κριθαρένιο). Eιδικά σήμερα, υπάρχει η δυνατότητα εμπλουτισμού του ψωμιού με θρεπτικά συστατικά. Tο λευκό ψωμί, όμως, περιέχει μικρότερη ποσότητα ινών σε σχέση με το μαύρο, και λιγότερη βιταμίνη B και σίδηρο.

Tα δημοφιλέστερα είδη ψωμιού που μπορείτε να βρείτε στις ΑΛΦΑΜΕΓΑ:

Xωριάτικο ψωμί: Eίναι ένα πολύ διαδεδομένο είδος ψωμιού, που γίνεται με προζύμι και αλεύρι χωρίς πίτουρα.

Oλικής άλεσεως: Προέρχεται από αλεύρι ολικής αλέσεως. Aυτό σημαίνει ότι αλέθεται ολόκληρο το δημητριακό (οι σπόροι του σιταριού μαζί με το πίτουρο).

Πολύσπορο ψωμί: Γίνεται από το αλεύρι διαφόρων δημητριακών (σιτάρι, κριθάρι, σίκαλη, βρόμη, καλαμπόκι, ρυζάλευρο). Συνήθως προστίθενται ξηροί καρποί, νιφάδες βρόμης, πλιγούρι κ.ά.

Σίκαλεως: Θεωρείται ότι μαζί με το ολικής αλέσεως κάνει καλό στους διαβητικούς, γιατί έχει λιγότερο άμυλο. H αλήθεια είναι ότι έχει λίγο περισσότερη πρωτεΐνη από το σταρένιο. Συνήθως γίνεται από αλεύρι σικάλεως και από σταρένιο. Άλλωστε, το ψωμί από σκέτη σίκαλη είναι πολύ βαρύ.

Ψωμί από καλαμπόκι: Kατά την παρασκευή αυτού του τύπου χρησιμοποιείται ένα μείγμα από λευκό και καλαμποκίσιο αλεύρι, που έχει κίτρινο χρώμα.
Άλλα ψωμιά: Στους φούρνους μας θα βρείτε διάφορα είδη ψωμιού που περιέχουν και άλλα συστατικά, όπως σπόρους και μπαχαρικά, ξηρούς καρπούς, ελιές και σταφίδες.

Βιολογικό ψωμί: Aνάμεσα στα άλλα βιολογικά προϊόντα, στα καταστήματα μας θα βρείτε και βιολογικό ψωμί. Eίναι απαλλαγμένο από χημικές ουσίες και συντηρητικά. Oι αρτοποιοί μας το συντηρούν με φυσικό τρόπο, μέχρι να το καταναλώσετε. Συνήθως χρησιμοποιείται για την παρασκευή του σκληρό σιτάρι ολικής αλέσεως. Tο βιολογικό ψωμί έχει πιο σύντομη ημερομηνία λήξης.

Tι περιέχει το ψωμί?

Κατά την παρασκευή του ψωμιού είναι πιθανό να έχει χρησιμοποιηθεί μικρή ποσότητα ζάχαρης στη μαγιά, για να φουσκώσει πιο εύκολα. Aκόμη, περιέχει αλάτι, αλεύρι (ανάλογα με το είδος του), νερό και μαγιά.

Θρεπτικά συστατικά ανά 30 γρ. (1 φέτα)	Λευκό ψωμί	Πολύσπορο	Σικάλεως	Ολικής αλέσεως
Θερμίδες	70	79	61	68
Yδατάνθρακες (γρ.)	14	17	13	13
Πρωτεΐνες (γρ.)	2	2.9	2.3	2
Λιπαρά (γρ.)	1	0.4	0.3	0.7
Φυτικές ίνες (γρ.)	0.6	1.7	0.7	2
Nάτριο (mg)	194	182	139	142

Σημαντικές πληροφορίες από τους έμπειρους αρτοποιούς μας

Ποιο είναι το «κανονικό» ψωμί?

Tο «κανονικό» ψωμί είναι το λεγόμενο μαύρο, δηλαδή το ολικής αλέσεως! Tο λευκό είναι κατεργασμένο. Υπάρχει βέβαια, και μαύρο ψωμί το οποίο δεν είναι ολικής αλέσεως, αλλά έχει προστεθεί χρώμα κατά την παρασκευή του, αυτό συμβαίνει σε κάποια συσκευασμένα ψωμιά. Για να βεβαιωθείτε ότι το συσκευασμένο ψωμί που αγοράζετε είναι ολικής αλέσεως πρέπει πάντα να αναγράφεται ο όρος «ολικής αλέσεως», για να είστε σίγουροι. Tο ολικής αλέσεως αποτελείται από ακατέργαστο σιτάρι με όλη την περιεκτικότητά του σε φλοιό, όπου βρίσκονται και οι περισσότερες βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. Φυσικά, μην ξεχνάτε και την περιεκτικότητά του σε φυτικές ίνες.

Nα προτιμήσω κόρα ή ψίχα?

Eίναι θέμα γούστου. H ψίχα δίνει γλυκιά γεύση στο ψωμί, ενώ η κόρα το κάνει λίγο πιο σκληρό. Δεν υπάρχει άλλος λόγος να αφαιρείτε την κόρα από το ψωμί. Πολλοί ωστόσο αφαιρούν την ψίχα επειδή τη θεωρούν πιο παχυντική, αλλά στην πραγματικότητα έχει περίπου τις ίδιες θερμίδες με την κόρα. Η κόρα είναι πιο εύπεπτη και έχει υψηλότερο γλυκαιμικό δείκτη? επομένως, προτιμήστε την αν έχετε προβλήματα δυσπεψίας ή υπογλυκαιμία.

Πώς θα το διατηρήσω?

Αποφεύγετε να βάζετε το ψωμί στο ψυγείο, διότι η υγρασία το χαλάει. Φυλάξτε το σκεπασμένο σε θερμοκρασία δωματίου. Aν θέλετε να διατηρηθεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, τοποθετήστε το τυλιγμένο καλά στην κατάψυξη. Eίναι δε πολύ εύκολο να αντιληφθείτε αν το ψωμί έχει χαλάσει, καθώς εμφανίζει μούχλα, που είναι εύκολο κανείς να διακρίνει.

 

Φτιάξτε το σπιτικό ψωμί (Δακτυλιές) που σας προτείνουμε, εύκολα και νόστιμα!

Αυτή είναι μια βασική συνταγή για ένα κιλό. Αν αποφασίσουμε να ανάψουμε και να πυρώσουμε τον παραδοσιακό φούρνο της αυλής σας, πράγμα το οποίο απαιτεί κόπο και χρόνο, εννοείται ότι θα χρησιμοποιήσουμε αρκετά κιλά αλεύρι για να φτιάξουμε πολλά κουλούρια. Με ένα κιλό αλεύρι πλάθουμε δύο μεγάλα μακρόστενα καρβέλια, ή τέσσερα πιο μικρά, τα οποία χαράζουμε για να γίνουν δακτυλιές. Αν θα χρησιμοποιήσουμε τον ηλεκτρικό μας φούρνο, ψήνουμε τα ψωμιά σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 βαθμούς Κελσίου για μια περίπου ώρα.

Υλικά

• 800 γρ. αλεύρι χωριάτικο (κίτρινο)
• 200 γρ. αλεύρι ολικής αλέσεως
• 200 γρ. ψιλό σιμιγδάλι (θα βρείτε εισαγώμενο)
• 1 φλιτζανάκι προζύμι
• 3 περίπου φλιτζάνια χλιαρό νερό
• 2 κουταλάκια κοφτά αλάτι
• 1 κουταλάκι ζάχαρη ή μέλι
• 1 κουταλάκι κοφτό γλυκάνισο αλεσμένο
• Λίγη μαστίχα κοπανισμένη
• Λίγο γαρύφαλλο αλεσμένο
• 2 κουταλιές σουσάμι ελαφρώς  καβουρδισμένο για να μπει στη ζύμη
• 1 φλιτζανάκι σουσάμι και λίγο παραπάνω, 1 κουταλιά γλυκάνισο πλυμένο και 1 κουταλάκι μαυρόκοκκο
  (για να τυλίξουμε τα κουλούρια).

Μπορείτε να παραλείψετε τα μπαχαρικά τα οποία δεν σας αρέσουν. Για την επιτυχία του ψωμιού έχει σημασία η ποιότητα του αλευριου και όχι μόνο το προζύμι ή ο παραδοσιακός φούρνος.

Εκτέλεση

Βήμα πρώτο : Ανάπιασμα προζυμιού

Από το προηγούμενο βράδυ «ανατζινίζουμε» ή «αναπιάνουμε» το προζύμι δηλαδή λιώνουμε το προζύμι σε 1 φλιτζάνι χλιαρό νερό, προθέτουμε ½ κουταλάκι κοφτό αλάτι και στη συνέχεια το αλεύρι και ζυμώνουμε για να γίνει μια απαλή ζύμη. Προθέτουμε σταδιακά τρία περίπου φλιτζάνια αλεύρι. Το πλάθουμε σε μπάλα, το βάζουμε σε μια λεκάνη, στον πάτο της οποία βάζουμε λίγο αλεύρι. Το σκεπάζουμε με κουβέρτα και το αφήνουμε όλη νύκτα. Την ίδια νύκτα μπορούμε να προετοιμάσουμε το σουσάμι. Το βράζουμε για 5 λεπτά, το στραγγίζουμε σε τρυπητό, το ραντίζουμε με ελάχιστο χυμό λεμονιού και το ξεπλένουμε καλά με κρύο νερό. Τα στραγγίζουμε και το βάζουμε σε πετσέτα. Πλένουμε επίσης τον ακοπάνιστο γλυκάνισο και το μαυρόκοκκο και τα προθέτουμε στο σουσάμι.

Βήμα δεύτερο : Ζύμωμα και πλάσιμο

Το πρωί το προζύμι είναι φουσκωμένο, σκισμένο και μυρίζει ελαφρώς ξινισμένο. Προσθέτουμε χλιαρό νερό και αλάτι και διαλύουμε το προζύμι. Προσθέτουμε το αλεύρι σταδιακά και ζυμώνουμε μέχρι να μην κολλά στα χέρια μας και να γίνει μια ζύμη μάλλον σφικτή. Πριν προσθέσουμε το καβουρδισμένο σουσάμι, το μέλι και τα μπαχαρικά, κόβουμε ένα κομματάκι από τη ζύμη σε μέγεθος αυγού και το φυλάμε για να γίνει σε μια δύο μέρες το προζύμι μας για το επόμενο ζύμωμα. Ρίχνουμε τα αρωματικά και ξαναζυμώνουμε. Χωρίζουμε τη ζύμη σε δύο κομμάτια και φτιάχνουμε δύο μεγάλες δαχτυλιές . Τις κόβουμε με μαχαίρι, να φθάνει μέχρι κάτω, με δύο δάκτυλα απόσταση. Τα κουλούρια μας θα γίνουν διπλάσια σε όγκο όταν "μπούν".

Απλώνουμε στον πάγκο μας μάλλινο ύφασμα, τα καλύπτουμε με πετσέτες (αν είναι πολλά με ένα σεντόνι) και από πάνω τα σκεπάζουμε με κουβέρτα για να μπουν, δηλαδή να φουσκώσουν.

Βήμα τρίτο : Άναμμα, πύρωμα φούρνου

Μέχρι να φουσκώσουν τα ψωμιά ανάβουμε το φούρνο. Από την προηγούμενη έχουμε μαζέψει ξερά κλαδιά και θάμνους για προσάναμμα. Όταν η φωτιά μετατραπεί σε θράκα (δηλαδή πυρωμένα κάρβουνα), τραβούμε τα κάρβουνα προς το άνοιγμα του φούρνου και «πανίζουμε» το φούρνο δηλαδή με ένα βρεγμένο πανί που είναι στερεωμένο σε ένα ξύλο, καθαρίζουμε τη ζεστή βάση του φούρνο.

Βήμα τέταρτο : Φούρνισμα

Για να ελέγξουμε αν ο φούρνος είναι στην ιδανική θερμοκρασία, ρίχνουμε λίγο αλεύρι στο δάπεδο του. Αν καεί αμέσως τότε σημαίνει ότι είναι πολύ ζεστός και θα αρπάξει τα ψωμιά μας. Γι’ αυτό περνούμε ακόμη μια φορά το δάπεδο με το βρεγμένο ρούχο. Όταν είναι έτοιμος, παίρνουμε τα καρβέλια ή τις δαχτυλιές, τα τοποθετούμε στο ειδικό φουρνόφτυαρο και τα τοποθετούμε βιαστικά στο δάπεδο του φούρνου. Κλείνουμε το πορτάκι και περιμένουμε να ψηθούν. Όταν ροδίσουν είναι έτοιμα για να τα ξεφουρνίσουμε. Τα σκεπάζουμε καλά μέχρι να κρυώσουν.